🔹 WITSML چیست؟
WITSML مخفف
Wellsite Information Transfer Standard Markup Language
یک استاندارد باز برای تبادل دادههای عملیات چاه در صنعت نفت و گاز است.
این استاندارد توسط سازمان Energistics توسعه داده شده و هدف اصلی آن:
یکپارچهسازی، استانداردسازی و انتقال امن و بلادرنگ دادههای حفاری و چاه بین سیستمها و شرکتهای مختلف
🎯 چرا WITSML مهم است؟
قبل از WITSML:
- هر شرکت فرمت داده مخصوص خودش را داشت
- تبادل داده سخت، پرخطا و زمانبر بود
- اتصال سیستمهای حفاری، مانیتورینگ و تحلیل تقریباً غیرممکن بود
بعد از WITSML:
✔️ دادهها استاندارد شدند
✔️ سیستمها راحت با هم صحبت میکنند
✔️ دادهها Real-Time منتقل میشوند
✔️ تصمیمگیری سریعتر و دقیقتر شد
🧱 WITSML بر چه پایهای ساخته شده است؟
1️⃣ XML
- خوانا برای انسان و ماشین
- ساختاریافته
- قابل اعتبارسنجی (Schema)
2️⃣ Client–Server Architecture
- WITSML Server → نگهداری داده
- WITSML Client → دریافت، ارسال یا بهروزرسانی داده
3️⃣ Web Services (SOAP / HTTP)
- ارتباط استاندارد روی شبکه
- مناسب برای ارتباط بین شرکتها و دیتاسنترها
📊 چه نوع دادههایی در WITSML وجود دارد؟
WITSML فقط «یک نوع داده» نیست، بلکه یک مجموعه کامل از Objectها است:
🔹 مهمترین Objectها:
- Well → اطلاعات چاه
- Wellbore → اطلاعات مسیر حفاری
- Trajectory → مسیر سهبعدی چاه
- Log → لاگهای حفاری و ابزار
- MudLog → اطلاعات گل حفاری
- Rig → مشخصات دکل
- Casing / Tubing → اطلاعات تکمیل چاه
- Drilling Parameters → دادههای Real-Time حفاری
⏱ WITSML Real-Time Data چیست؟
یکی از مهمترین قابلیتهای WITSML، انتقال داده به صورت بلادرنگ است:
- وزن روی مته (WOB)
- سرعت نفوذ (ROP)
- گشتاور (Torque)
- فشار
- عمق
این دادهها:
✔️ لحظهای از سایت حفاری
✔️ به دیتاسنتر یا دفتر مرکزی
✔️ برای تحلیل، مانیتورینگ و تصمیمگیری ارسال میشوند
🔐 امنیت در WITSML
- احراز هویت کاربر (Username / Password)
- کنترل سطح دسترسی
- ارتباط امن شبکهای
- محدودسازی Read / Write روی Objectها
🧩 نسخههای WITSML
| نسخه | وضعیت |
|---|---|
| 1.3.1 | قدیمی – هنوز استفاده میشود |
| 1.4.1.1 | بسیار رایج در پروژههای عملیاتی |
| 2.0 | مدرنتر، مبتنی بر REST، اما کمتر پیادهسازی شده |
هنوز بسیاری از شرکتها به دلیل سازگاری نرمافزارها از نسخه 1.4.1.1 استفاده میکنند.
🏭 WITSML در کجا استفاده میشود؟
- شرکتهای نفت و گاز (IOC / NOC)
- پیمانکاران حفاری
- شرکتهای خدمات حفاری
- مراکز مانیتورینگ حفاری
- نرمافزارهای Real-Time Drilling
- سیستمهای تصمیمیار (DSS)
🔄 تفاوت WITSML با استانداردهای مشابه
| استاندارد | کاربرد |
|---|---|
| WITSML | دادههای حفاری و چاه |
| PRODML | دادههای تولید |
| RESQML | دادههای مخزن |
| LAS | فقط لاگ – غیربلادرنگ |
⚙ مزایای استفاده از WITSML
✔️ کاهش خطای انسانی
✔️ افزایش سرعت تصمیمگیری
✔️ سازگاری بین نرمافزارها
✔️ کاهش هزینههای عملیاتی
✔️ پایه اصلی دیجیتالسازی صنعت نفت